Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΔΕΜΕΝΟ, ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΑΓΓΛΙΚΑ - ΕΛΛΗΝΙΚΑ))

Περιγραφή

Ο ναός των Αγίων Αποστόλων, καθολικό βυζαντινής μονής αφιερωμένης στην Θεοτόκο, αποτελεί κομψοτέχνημα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής. Στο εσωτερικό του διατηρείται το μεγαλύτερο μέρος της αρχικής του διακοσμήσεως, ψηφιδωτά και τοιχογραφίες. Μάλιστα, τα ψηφιδωτά του ναού είναι τα μόνα από την περίοδο των Παλαιολόγων, που διατηρούνται σε ναούς της Θεσσαλονίκης, εάν εξαιρέσουμε αυτά που σώζονται σε ναούς της Κωνσταντινούπολης, αλλά και σε ναούς της Ελλάδος όχι όμως του Σλαβικού Ορθόδοξου κόσμου.Τα ψηφιδωτά των Αγίων Αποστόλων αποκάλυψε το 1926-1928 και 1940-1942, σωζόμενα κάτω από κονιάματα της εποχής κατά την οποία ο ναός έγινε τζαμί (1520-1530), ο Ανδρέας Ξυγγόπουλος και ανέδειξε με την μονογραφία του "Η ψηφιδωτή διακόσμηση των Αγίων Αποστόλων Θεσσαλονίκης", Θεσσαλονίκη 1953.Στον Ανδρέα Ξυγγόπουλο οφείλεται, επίσης, και η αποκάλυψη των τοιχογραφιών την περίοδο 1926-1928 και 1940-1942, που σώζονταν κάτω από τουρκικά κονιάματα στο ιερό βήμα, στον κυρίως ναό και στις τρεις στοές του περιστώου. Μάλιστα, ο ίδιος ερευνητής προβαίνει σε άρθρο του το 1953 (βλ. βιβλιογραφία, Ξυγγόπουλος 1953) και σε ανακοίνωσή του σε Συμπόσιο το 1968 στην Βενετία, που δημοσιεύτηκε το 1971 (βλ. βιβλιογραφία, Ξυγγόπουλος 1971) σε μια πρώτη αποτίμηση της εικονογραφίας και της τέχνης των τοιχογραφιών που έφερε στο φως.Οι εργασίες αποκάλυψης τοιχογραφιών στους τρούλους του περιστώου και στον εξωνάρθηκα επαναλήφθηκαν το 1970-1971 και συνεχίστηκαν και κατά τα έτη 1987, 1988 και 1994, οπότε και ολοκληρώθηκαν.Την μελέτη των ψηφιδωτών και τοιχογραφιών του ναού μετά τον Ξυγγόπουλο συνέχισαν οι Chr. Stephan, Κάτια Λοβέρδου-Τσιγαρίδα και Χρ. Μαυροπούλου-Τσιούμη. Ειδικότερα, η Stephan στην διδακτορική της διατριβή δημοσιεύει το 1986 με ασπρόμαυρες φωτογραφίες τα ψηφιδωτά και τις τοιχογραφίες του ναού των Αγίων Αποστόλων (βλ. βιβλιογραφία, Stephan 1986). Το 1989 η Λοβέρδου-Τσιγαρίδα ανακοινώνει και το 2008 δημοσιεύει τις τοιχογραφίες που αποκαλύφθηκαν στον ΒΑ τρούλο του ναού και προβαίνει σε καλλιτεχ