Η ΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Περιγραφή

Ο Πολωνοεβραίος ακαδημαϊκός Ζέεβ Στέρνχελ (Zeev Sternhell), καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ, είναι ένας από τους κορυφαίους και τους πλέον καινοτόμους μελετητές του φασιστικού πολιτικού φαινομένου. Το μεγάλο άλμα πού πραγματοποίησε στην μελέτη του φασισμού ήταν να απορρίψει τις μέχρι τότε τετριμμένες ερμηνείες, μαρξιστικές και φιλελεύθερες, που αντιμετώπιζαν αντιστοίχως τον φασισμό είτε ως ένα κίνημα της αστικής αντίδρασης κατά του κομμουνισμού, είτε ως μία αυταρχική δημαγωγική και μιλιταριστική πολιτική, και να ανατρέξει στις αυθεντικές καταβολές του. Ο Στέρνχελ ανέλυσε με υποδειγματική επιστημονική ευσυνειδησία τον φασισμό ως μία ιδιαίτερη ιδεολογία, με τις δικές της αρχές και άξιες, με την δικιά της κοσμοαντίληψη, η οποία μπορεί να σταθεί ανέτως δίπλα στις μεγάλες ιδεολογίες του νεωτέρου και του σύγχρονου κόσμου. Αντιμετώπισε τον φασισμό κατ' αρχάς ως ένα πολιτιστικό φαινόμενο που αργότερα διαμόρφωσε τα χαρακτηριστικά του ως ιδεολογία και εξελίχθη σε ριζοσπαστικό πολιτικό κίνημα καταδεικνύοντας ως το πρώτο εργαστήριο του φασισμού την Γαλλία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο Στέρνχελ διαχωρίζει ρητά τον φασισμό ως πολιτικό κίνημα και τον φασισμό στην εξουσία, καθώς για να μπορέσει να ανέλθει και να διατηρηθεί στην εξουσία χρειάσθηκε να προβεί σε συμβιβασμούς με το πολιτικό, οικονομικό, στρατιωτικό και θρησκευτικό κατεστημένο. Επομένως, αν θέλουμε να δούμε και να εξετάσουμε τον φασισμό στην "καθαρή" του μορφή, θα πρέπει να πάμε στην Γαλλία, όπου εκεί το φασιστικό κίνημα δεν έφθασε στην εξουσία και άρα δεν χρειάσθηκε να προβεί στους αναγκαίους συμβιβασμούς. Επιπλέον, ο Στέρνχελ δεν εντοπίζει την καταγωγή του φασισμού μονάχα στην ριζοσπαστική γαλλική Δεξιά αλλά εξίσου στην γαλλική άκρα Αριστερά, που για να διατηρήσει ζωντανό το επαναστατικό πνεύμα απέναντι στην αφομοίωση της σοσιαλδημοκρατίας από το αστικό καθεστώς συνδύασε τον επαναστατικό σοσιαλισμό με τον λαϊκό εθνικισμό.